75. ROCZNICA POWOŁANIA ARMII KRAJOWEJ

14 lutego 1942 r. z przekształcenia Związku Walki Zbrojnej powstała Armia Krajowa, podlegająca polskiemu rządowi RP na uchodźstwie. W skład tej największej podziemnej armii w okupowanej Europie weszło ok. 200 organizacji. Jej komendantem głównym został gen. Stefan Rowecki "Grot".

14 lutego 1942 r. z przekształcenia Związku Walki Zbrojnej powstała Armia Krajowa, podlegająca polskiemu rządowi RP na uchodźstwie. W skład tej największej podziemnej armii w okupowanej Europie weszło ok. 200 organizacji. Jej komendantem głównym został gen. Stefan Rowecki "Grot".

75 lat temu, 14 lutego 1942 roku, rozkazem Wodza Naczelnego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie została powołana Armia Krajowa. Była kontynuatorką powstałych wcześniej zakonspirowanych oddziałów zbrojnego polskiego podziemia: Służby Zwycięstwu Polski (SZP; wrzesień - listopad 1939) oraz Związku Walki Zbrojnej (ZWZ, listopad 1939 - luty 1942). Armia Krajowa podlegała Rządowi RP w Paryżu, a później w Londynie. Bezpośrednim dowódcą AK na terenie kraju był Komendant, mianowany przez Wodza Naczelnego PSZ na Zachodzie. Funkcje Komendanta ZWZ-AK pełnili kolejno: gen. Michał Tokarzewski – Karaszewicz „Torwid”, gen. Stefan Rowecki „Grot”, gen. Tadeusz Komorowski „Bór” oraz gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”. ZWZ-AK była największą i najlepiej zorganizowaną formacją wojskową powstałą na terenie okupowanej Europy. Początkowo (koniec 1940 r.) liczyła około 100 tys. żołnierzy, by w lipcu 1944 osiągnąć ponad 380 tys. żołnierzy - w tym około 50 tys. kobiet, ponad 18 tys. oficerów i około 90 tys. podoficerów. Swoje organizacje i oddziały posiadała na całym obszarze II Rzeczypospolitej (Generalna Gubernia, obszary włączone do III Rzeszy i do ZSSR), a także na Węgrzech (Budapeszt) i w Niemczech (Berlin).

Głównym zadaniem AK było odzyskanie niepodległości przez organizowanie samoobrony oraz przygotowanie armii podziemnej na okres zbrojnego powstania, które miało wybuchnąć na ziemiach polskich w momencie militarnego załamania się III Rzeszy. Podstawowymi formami walki z okupantem był kolportaż podziemnej prasy i wydawnictw, akcje małego sabotażu, działania dywersyjne, akcje odwetowe i bojowe skierowane przeciwko kolaborantom, policji, żandarmerii, SS, a nawet przeciwko regularnym oddziałom niemieckiego wojska. Największym zrywem zbrojnym AK była akcja „Burza” podjęta na początku stycznia 1944 r. w obliczu wkroczenia Armii Czerwonej na dawne tereny II Rzeczpospolitej. W ramach akcji „Burza” oddziały AK wyzwoliły szereg polskich miejscowości na terenie dzisiejszej Litwy i Białorusi, a także na Lubelszczyźnie i na Podlasiu. Główny element tej akcji stanowiło Powstanie Warszawskie, które jednak poniosło klęskę ze względu na wrogi stosunek ZSRR do AK, jako formacji podległej rządowi londyńskiemu.

Po upadku Powstania Warszawskiego jednostki AK na terenach zajętych przez Armię Czerwoną zostały zdemobilizowane. 1 stycznia 1945 r. Komendant Główny gen. Okulicki wydał rozkaz o rozwiązaniu AK, co zakończyło również akcję "Burza". Sam gen. Okulicki został podstępnie aresztowany przez NKWD i był potem sądzony w Moskwie w osławionym procesie szesnastu przywódców Państwa Podziemnego.

 

 

Zamach w Smoleńsku a sądy i instytucje państwa
Przywrócić sądy Polakom – skrót diagnozy- Stanisław Możejko
Kryzys polityczny w Brazylii
Groźby śmierci wobec prezydenta Dudy

Wspomóż nas!

Jeśli czytałeś lub słuchałeś...

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?
Zapisz się do subskrybcji!

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.

Dowiedz się więcej