Zbiorowa wina

Co to takiego? Modlimy się: „I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”. Odpuść mnie, tobie, jemu czy nam, naszej wspólnocie.

Zachód jest spersonalizowany. Za chrześcijaństwem, gdzie mnie, ciebie czeka Niebo albo Piekło, zbawienie albo potępienie. W zależności od tego, jak postępujesz. Ty – indywidualnie.

Temat powraca w związku z najnowszą historią. Kto odpowiada za II wojnę światową? Za zagładę Żydów? Zasadniczo – Żydów polskich. Nie tylko dlatego, że to oni stanowili ponad połowę żydowskich ofiar. Na terenie II Rzeczpospolitej kontynuowana była kultura, duchowość żydowska, tu żył język jidysz i kwitła tradycja narodu wybranego. Stąd Żydzi zasiedlili Palestynę, budowali zręby nowego Izraela.

Kto winien jest tamtej nieludzkiej zbrodni Holokaustu? Poszczególni Niemcy, naziści czy cały naród niemiecki? Poszczególni Polacy, szmalcownicy czy naród polski? A ci Żydzi, którzy pomagali Niemcom realizować ich straszny plan – liczne Judenraty, Żółta Policja, Sonderkommanda? I tak dochodzimy do absurdu. Oskarżamy Żydów o zagładę Żydów. Nonsens.

Winiąc konkretne osoby, które uczestniczyły w niemieckiej zbrodni, nie dotykamy sedna rzeczy. Te osoby najczęściej też były ofiarami. Z tego zwierzęcego strachu o siebie, o swoich bliskich. Niektórzy Polacy się hańbili, ale naród polski zachował się bohatersko. Niektórzy, nieliczni Niemcy zachowali się godnie, ale naród niemiecki się zhańbił. Tak trzeba oceniać moralną rzeczywistość II wojny światowej.

Gdy przyczynisz się do podboju, zniszczenia jakiejś społeczności, to twoje osobiste zasługi: pracowitość, ofiarność, fachowość, wiedza, dbałość o rodzinę, o swój naród, służą złu. Tak jak są zbiorowe osiągnięcia na skalę lokalną, a nawet globalną, czym np. była Solidarność, tak też są zbiorowe grzechy. Co więcej, tak jak nikt z nas nie jest bez grzechu, tak też nie ma wspólnoty bez winy.

Dążenie do lepszych społecznych i międzynarodowych rozwiązań jest ważniejsze od dążenia osobistego, szczęścia czy wiecznego zabawienia.

 

Świata nie budujemy indywidualnie, budujemy wspólnie.

                                                                                                                                  Kornel Morawiecki

Zamach w Smoleńsku a sądy i instytucje państwa
Przywrócić sądy Polakom – skrót diagnozy- Stanisław Możejko
Kryzys polityczny w Brazylii
Groźby śmierci wobec prezydenta Dudy

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.

Dowiedz się więcej