NARODY SĄ NARRACJAMI –Michał Mońko

Narody są narracjami – opowiadają, wyrażają swoje radości i lęki, komunikują, a komunikacja to wspólnota. W szerszym znaczeniu – narracje są narzędziami wpływów w stosunkach między ludźmi, między narodami i państwami.

Wielkie narracje – choćby religie albo ideologie – wpływają na porządek państw i na los narodów. Bo to narracje kształtują odpowiednie typy społeczne, polityczne, kulturowe człowieka. I państwo może funkcjonować wtedy i tylko wtedy, gdy odpowiedni typ człowieka bierze sprawy tego państwa w swoje ręce.

„Narody same są narracjami”– pisze Edward W. Said, amerykański socjolog pochodzenia arabskiego. Narracje powołują narody, spajają narody albo demolują narody i spychają je w nicość. Narody tworzą narracje i jednocześnie blokują narracje odmienne od własnych. Naród podzielony, jak Polska, skonfliktowany ze sobą i ze swymi sąsiadami, tworzy i przekazuje narracje rozszczepione, negatywne. To narracje demolujące naród i państwo, wygodne do posłużenia się nimi w wojnie hybrydowej przeciw Polsce.

Między mitem a historią

Pod brzemieniem tych narracji Polska zaczyna przypominać osiemnastowieczną Rzeczypospolitą Obojga Narodów. Mamy dziś narracje nacechowane ideologiami niekorzystnymi dla Polski. W tych narracjach jest wyraźny związek między mitem a historią, ale nie ma związku między informacją, wiedzą i polityką.

Wpływy i władza istniejące w ramach relacji społecznych i gospodarczych są istotą i celem wszelkich działań zespołowych. Każdy naród, każde państwo tak kształtuje swoje relacje z otoczeniem, by na nie oddziaływać, nawet narzucać własną wolę innym państwom i realizować własne interesy narodowe. Źródłem wpływu państwa na środowisko międzynarodowe jest siła, jaką to państwo dysponuje. Czym jest dzisiaj siła państwa? To skuteczne i instrumentalne wykorzystywanie stosunków władczych.

Tradycyjnie rozumiany potencjał państwa traci na znaczeniu. W świecie radia, telewizji, Internetu i satelitów nie ma już frontów, zanika zjawisko wojny klasycznej, a bezpośrednia użyteczność siły militarnej maleje. Miejsce konfrontacji zbrojnej zajmuje konfrontacja obrazów świata, konfrontacja narracji, które tłumaczą świat, dostarczają wzorców postępowania, a jednocześnie dają poczucie sensu i ciągłości.

Siła państwa zależy od jego potencjału i zasobów. O potencjale państwa decyduje dziś w największym stopniu silna gospodarka, handel i dostęp do surowców energetycznych. Coraz częściej jednak do zasobów państwa zalicza się kulturę, kulturową atrakcyjność państwa, zdolność przyciągania i wywierania wpływu na otoczenie.

Siła informacji

Nowe zasoby państwa powodują rozwój nowych instrumentów politycznego oddziaływania w stosunkach międzynarodowych. Państwa oddziałują za pomocą polityki energetycznej, polityki handlowej, a także polityki kulturalnej. W ślad za tym, inaczej definiuje się bezpieczeństwo współczesnego państwa, podkreślając znaczenie bezpieczeństwa ekonomicznego, energetycznego, społecznego. Dzisiaj wojny zaczynają się od wyjścia na ulicę inwalidów, a nie od frontalnego najazdu uzbrojonego wroga.

Źródłem wpływów we współczesnych stosunkach międzynarodowych jest przede wszystkim informacja, która jest specyficznym zasobem państwa. J. Nye i R. Keohane już w zeszłym wieku przewidzieli, że w XXI wieku „szeroko rozumiana technologia informacyjna stanie się najważniejszym źródłem siły”. W przeciwieństwie do ograniczonych zasobów tradycyjnych, ilość informacji nie jest skończona i ograniczona.

Informacja nie istnieje ot tak sobie; jest produkowana. Produkcją i zarządzaniem informacją w nowoczesnych państwach zajmują się wybitni fachowcy. Zupełnie inaczej jest w Polsce. Tu informacją zajmują się zupełnie przypadkowi ludzie, którzy najczęściej nie mają pojęcia, czym naprawdę się zajmują.

 

W rezultacie państwo nie wpływa na produkcję informacji, nie zarządza informacją i nie wchodzi w posiadanie zasobów, które mogą być wciąż pomnażane i mogą stanowić siłę państwa.

 

Zamach w Smoleńsku a sądy i instytucje państwa
Przywrócić sądy Polakom – skrót diagnozy- Stanisław Możejko
Kryzys polityczny w Brazylii
Groźby śmierci wobec prezydenta Dudy

Wspomóż nas!

Jeśli czytałeś lub słuchałeś...

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?
Zapisz się do subskrybcji!

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.

Dowiedz się więcej