NARODY SĄ NARRACJAMI –Michał Mońko

Narody są narracjami – opowiadają, wyrażają swoje radości i lęki, komunikują, a komunikacja to wspólnota. W szerszym znaczeniu – narracje są narzędziami wpływów w stosunkach między ludźmi, między narodami i państwami.

Wielkie narracje – choćby religie albo ideologie – wpływają na porządek państw i na los narodów. Bo to narracje kształtują odpowiednie typy społeczne, polityczne, kulturowe człowieka. I państwo może funkcjonować wtedy i tylko wtedy, gdy odpowiedni typ człowieka bierze sprawy tego państwa w swoje ręce.

„Narody same są narracjami”– pisze Edward W. Said, amerykański socjolog pochodzenia arabskiego. Narracje powołują narody, spajają narody albo demolują narody i spychają je w nicość. Narody tworzą narracje i jednocześnie blokują narracje odmienne od własnych. Naród podzielony, jak Polska, skonfliktowany ze sobą i ze swymi sąsiadami, tworzy i przekazuje narracje rozszczepione, negatywne. To narracje demolujące naród i państwo, wygodne do posłużenia się nimi w wojnie hybrydowej przeciw Polsce.

Między mitem a historią

Pod brzemieniem tych narracji Polska zaczyna przypominać osiemnastowieczną Rzeczypospolitą Obojga Narodów. Mamy dziś narracje nacechowane ideologiami niekorzystnymi dla Polski. W tych narracjach jest wyraźny związek między mitem a historią, ale nie ma związku między informacją, wiedzą i polityką.

Wpływy i władza istniejące w ramach relacji społecznych i gospodarczych są istotą i celem wszelkich działań zespołowych. Każdy naród, każde państwo tak kształtuje swoje relacje z otoczeniem, by na nie oddziaływać, nawet narzucać własną wolę innym państwom i realizować własne interesy narodowe. Źródłem wpływu państwa na środowisko międzynarodowe jest siła, jaką to państwo dysponuje. Czym jest dzisiaj siła państwa? To skuteczne i instrumentalne wykorzystywanie stosunków władczych.

Tradycyjnie rozumiany potencjał państwa traci na znaczeniu. W świecie radia, telewizji, Internetu i satelitów nie ma już frontów, zanika zjawisko wojny klasycznej, a bezpośrednia użyteczność siły militarnej maleje. Miejsce konfrontacji zbrojnej zajmuje konfrontacja obrazów świata, konfrontacja narracji, które tłumaczą świat, dostarczają wzorców postępowania, a jednocześnie dają poczucie sensu i ciągłości.

Siła państwa zależy od jego potencjału i zasobów. O potencjale państwa decyduje dziś w największym stopniu silna gospodarka, handel i dostęp do surowców energetycznych. Coraz częściej jednak do zasobów państwa zalicza się kulturę, kulturową atrakcyjność państwa, zdolność przyciągania i wywierania wpływu na otoczenie.

Siła informacji

Nowe zasoby państwa powodują rozwój nowych instrumentów politycznego oddziaływania w stosunkach międzynarodowych. Państwa oddziałują za pomocą polityki energetycznej, polityki handlowej, a także polityki kulturalnej. W ślad za tym, inaczej definiuje się bezpieczeństwo współczesnego państwa, podkreślając znaczenie bezpieczeństwa ekonomicznego, energetycznego, społecznego. Dzisiaj wojny zaczynają się od wyjścia na ulicę inwalidów, a nie od frontalnego najazdu uzbrojonego wroga.

Źródłem wpływów we współczesnych stosunkach międzynarodowych jest przede wszystkim informacja, która jest specyficznym zasobem państwa. J. Nye i R. Keohane już w zeszłym wieku przewidzieli, że w XXI wieku „szeroko rozumiana technologia informacyjna stanie się najważniejszym źródłem siły”. W przeciwieństwie do ograniczonych zasobów tradycyjnych, ilość informacji nie jest skończona i ograniczona.

Informacja nie istnieje ot tak sobie; jest produkowana. Produkcją i zarządzaniem informacją w nowoczesnych państwach zajmują się wybitni fachowcy. Zupełnie inaczej jest w Polsce. Tu informacją zajmują się zupełnie przypadkowi ludzie, którzy najczęściej nie mają pojęcia, czym naprawdę się zajmują.

 

W rezultacie państwo nie wpływa na produkcję informacji, nie zarządza informacją i nie wchodzi w posiadanie zasobów, które mogą być wciąż pomnażane i mogą stanowić siłę państwa.

 

Zamach w Smoleńsku a sądy i instytucje państwa
Przywrócić sądy Polakom – skrót diagnozy- Stanisław Możejko
Kryzys polityczny w Brazylii
Groźby śmierci wobec prezydenta Dudy

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.

Dowiedz się więcej