KOŃCÓWKI - Natalia Rybak - Mikołaj Iwanow

A jedna moja znajoma miała taką sytuację: omawia z córką czteroletnią plany, jak się pobawić w teatrzyk z innymi dziećmi i komu jaką rolę przydzielić, a kto będzie reżyserem, na co Trąba stwierdza, że reżyserem powinien być Alek, bo po pierwsze jest fajny, a poza tym jest chłopakiem, no przecież od razu słychać: reżyser to chłopak.

I teraz znajoma maniacko używa żeńskich końcówek rzeczowników (reżyserKA, dyrektorKA, policjantKA), żeby dziecko wzrastało bez ograniczeń w głowie i wiedziało, że w przyszłości może zostać kim chce – oraz prosi innych, by też tak robili. No fajno. Tylko przecież to tak nie działa!

Bardzo bym chciała, żeby Trąbiszon mały w przyszłości mógł zostać kim chce (a sądząc ze stalowego charakteru osóbki – tak będzie). I w zasadzie już dzisiaj przeciwwskazań nie ma, każda dziewczynka czy kobieta może sobie zostać, kim chce (no chyba że pragnie zostać górnikiem dołowym, ale to dość rzadkie wypadki). MOŻE. Policjantem być, chirurgiem, żołnierzem, astrofizykiem, kierownikiem budowy... WOLNO JEJ. W niektórych częściach świata kobiecie nie wolno nawet samej wyjść na ulicę – więc generalnie nie jest chyba u nas najgorzej odnośnie możliwości samorealizacji.

Może sobie zostać strażakiem, sanitariuszem w pogotowiu, grabarzem czy kierowcą tira – nie ma przepisu, że nie, jeśli spełnia warunki wymagane w danym zawodzie, wytrzymałościowe czy jakieśtam, nikt jej nie zabroni. Jakby spróbował, można go podać do sądu.

Zupełnie inną kwestią jest, na ile odnajdzie się w danym środowisku, czy jako kobieta będzie musiała nieustannie udowadniać, że jest równie dobra, czy podwładni-mężczyźni będą jej słuchać bez wywracania gałami i ironicznych uśmieszków, czy przełożeni nie będą jej łapać za tyłek, czy dostanie takie wsparcie instytucji typu żłobek lub przedszkole, że nie będzie musiała wybierać: zawód albo dzieci, i wreszcie – czy za wykonanie pracy o tej samej wartości otrzyma TYLE SAMO pieniędzy, co kolega. To są realne problemy, które mogą zagrozić Trąbie, pytania, na które warto szukać odpowiedzi. I nie zrobi się tego, walcząc z gramatyką, bo to temat zastępczy.

Niejednokrotnie, w naszej również stosunkowo niedawnej historii próbowano kreować rzeczywistość za pomocą języka, z naiwną wiarą, że wystarczy coś powiedzieć albo przemilczeć, by w świecie namacalnym rzecz cudownie zaistniała lub też przeciwnie – rozwiązała się sama. Zwykle były to przesycone myśleniem magicznym zarządzenia odgórne. Tym razem spontanicznie i oddolnie, ogarnięci zapałem w słusznej sprawie rzucili się ludziska na gramatykę. Używam żeńskich końcówek – walczę o lepsze jutro. Boć, wystarczy przecież wymyślić żeńską wersję terminu kierowca i wszystko będzie git!

Nie lubię, jak się na siłę dłubie w języku. Reżyserka, bardzo mi przykro, to miejsce w teatrze (w którym siedzi reżyser, płci dowolnej), marynarka – rodzaj okrycia lub ogólniej żegluga, cywilna lub wojskowa; nie dam się przekonać, że „profesorka” wyraża ten sam szacunek, co „pani profesor”. Język przechowuje ślady wielu procesów i zjawisk, czasem tak dawnych, że tych śladów nawet nie widzimy. Utrwala i weryfikuje, lecz jest to proces raczej długotrwały, a sztuczne próby przyspieszenia czy jakiejś ingerencji przypominają popędzanie rzeki łyżeczką.

Po drugie, kampania końcówkowa, to „para w gwizdek”, odwracanie uwagi od rzeczywistych problemów. Strata czasu i energii na bicie piany. Tacy Szwedzi w ogóle nie mają rozróżnień na męskie i damskie wersje nazw zawodów. Dla obu płci jest ten sam wyraz, przypuszczam, że historycznie proweniencji męskiej, i nikt się tym nie przejmuje.

 

Najbardziej politycznie poprawne końcówki rzeczowników nic nie pomogą, jeśli ludzi w życiu społecznym i zawodowym będziemy oceniać przez pryzmat końcówki ich, z przeproszeniem, odwłoku.

Zamach w Smoleńsku a sądy i instytucje państwa
Przywrócić sądy Polakom – skrót diagnozy- Stanisław Możejko
Kryzys polityczny w Brazylii
Groźby śmierci wobec prezydenta Dudy

Wspomóż nas!

Jeśli czytałeś lub słuchałeś...

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?
Zapisz się do subskrybcji!

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.

Dowiedz się więcej