Szlak Orlich Gniazd. Zamek Tenczyn – drugi Wawel- Franciszek Rozmus

Ogromny zamek położony na szczycie wygasłego wulkanu górującego nad autostradą A4, 20 kilometrów na zachód od Krakowa.

Nazwa pochodzi od imienia Tęcza, córki możnowładcy Tynka ze Starży. Wedle legendy przybył on w IX w. i założył Tyniec, a swej córce zbudował siedzibę zwana Tęczynem. Tu także przetrzymywano Krzyżaków wziętych do niewoli po bitwie pod Grunwaldem. Zamek należał kiedyś do potężnego rodu Tęczyńskich, wywodzącego się z rodu Toporczyków – stąd herb Topór. Najstarszym, historycznie potwierdzonym przedstawicielem Toporów, był słynny wojewoda Sieciech z czasów Władysława Hermana.

Pierwsze wzmianki dotyczące okolic zamku pochodzą z 1308 r . Wcześniej stał tu drewniany gród należący do Nawoja z Morawicy. Jego potomek zbudował w miejscu murowaną basztę. Zamek często nazywano „drugim Wawelem”. Przez kolejne 300 lat Tęczyńscy rozbudowywali warownię, czyniąc z niej możnowładczą rezydencję.

Najsłynniejszym przedstawicielem tego rodu był Jan Tęczyński – wybitny polityk współtwórca unii polsko-litewskiej, opiekun i najbliższy doradca świętej królowej Jadwigi, używający tytułu królewskiego namiestnika. Po śmierci królowej został jednym z dwóch egzekutorów jej testamentu, osobiście sprawującym pieczę nad jego realizacją. Uczestniczył też w przekazaniu kosztowności Królowej na potrzeby Akademii Krakowskiej.

W XV wieku Tęczyńscy rozbudowali zamek. Od południa wieżę czworoboczną powiększono tworząc z niej wieżę bramną zwaną Nawojową, w narożniku północno-zachodnim powstał nowy budynek o funkcjach mieszkalnej wieży. Skrzydło wschodnie po rozbudowie pełniło funkcje reprezentacyjne. Mieszkania właścicieli znajdowały się w skrzydle północnym. Tę piękną budowlę odwiedzali poeci tamtego okresu m.in : Mikołaj Rei i Jan Kochanowski.

Na przełomie XV i XVI wieku podczas kolejnej rozbudowy między wieżą bramną a skrzydłem wschodnim wzniesiono kaplicę, której funkcję wcześniej spełniało pomieszczenie nad przejazdem bramnym. Zamek został także powiększony o część dolną rozciągającą się wzdłuż południowego i zachodniego odcinka murów obwodowych.

Około 1570 roku, za czasów Jana Tęczyńskiego, zamek przebudowano w stylu renesansowym, a niedługo potem umocniono dolną część fortyfikacjami bastejowo-bastionowymi. Wjazd prowadził w narożniku północno-zachodnim przez okrągłą basteję bramną wzdłuż całego zamku dolnego a następnie przez kwadratową wieżę zamku górnego. Dziedziniec zamku górnego otoczono krużgankami.

 

Dziś ruiny zamku uznanego niestety za „trwałą ruinę” są remontowane i zabezpieczane przed dalszym niszczeniem. Zdjęcia zamku razem ze zdjęciami makiety przedstawiającej prawdopodobny wygląd zamku, znajdują się w Parku Miniatur obok zamku w Ogrodzieńcu.

Zamach w Smoleńsku a sądy i instytucje państwa
Przywrócić sądy Polakom – skrót diagnozy- Stanisław Możejko
Kryzys polityczny w Brazylii
Groźby śmierci wobec prezydenta Dudy

Wspomóż nas!

Jeśli czytałeś lub słuchałeś...

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?
Zapisz się do subskrybcji!

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.

Dowiedz się więcej